แต่งกลิ่นกลบคาวบำรุงธาตุขับลมท้องอืดท้องเฟ้ออย่าลืมกะเพรา

แต่งกลิ่นกลบคาวบำรุงธาตุขับลมท้องอืดท้องเฟ้ออย่าลืมกะเพรา กะเพรามีชื่อเรียกมากหลาย ทั้งกะเพราขน กะเพราบ้าน ก้อมก้อ ก้อมก้อดง ก้อมก้อดำ ห่อกวนซู ห่อตูปลู (กะเหรี่ยง แม่ฮ่องสอน) อิ่มคิมหลำ (ไทใหญ่ แม่ฮ่องสอน) ตามคัมภีร์ของชาวอินเดียและชาวเนปาล เชื่อกันว่ากะเพราคือตัวแทนของพระลักษมี ชายาของพระนารายณ์หรือพระวิษณุ จึงถือว่ากะเพราเป็นพืชที่ควรบูชา ทุกบ้านจึงปลูกกะเพราเพื่อใช้ในการทำพิธีกรรมต่าง ๆ ในธรรมเนียมปฏิบัติของชาวฮินดู จะหยอดน้ำจากแม่น้ำคงคา 2-3 หยด และน้ำคั้นจากกะเพราลงในปากผู้ที่กำลังจะตาย เพื่อให้ผู้ตายจากไปอย่างสงบ

กะเพราเป็นพืชล้มลุก ลำต้นเป็นรูปสี่เหลี่ยม โคนต้นที่แก่เป็นไม้เนื้อแข็ง ยอดเป็นไม้เนื้ออ่อน มีขนอ่อนปกคลุมทั่วไป ใบเป็นใบเดี่ยวออกตรงข้าม รูปรียาว ขอบใบเรียบหรือหยักเป็นซี่ฟัน ปลายใบแหลม เนื้อใบบางและนุ่ม ขยี้ดมมีกลิ่นหอมฉุน ดอกออกรวมกันเป็นช่อที่ปลายยอด ดอกย่อยติดแกนรอบ แกนช่อเป็นชั้นๆ สำหรับกะเพราที่พบในเมืองไทยมีสองพันธุ์คือ กระเพราขาวมีลำต้นและใบสีเขียว กลีบดอกสีขาว และกะเพราแดงมีลำต้นและใบสีม่วงแดง ดอกสีขาวหรือขาวปนม่วงแดง ต้นและใบมีขนาดใหญ่กว่ากะเพราขาวเล็กน้อย

ประโยชน์ทางยา ใช้ใบสดหรือแห้ง รากและต้น สรรพคุณมากมายดังนี้ ใบ รสเผ็ดร้อน บำรุงไฟธาตุ ขับลมทำให้เรอ แก้จุกเสียด แก้คลื่นเหียนอาเจียน รากและต้น รสเผ็ดร้อน บำรุงธาตุ แก้ไข้สันนิบาต แก้ท้องขึ้นท้องอืดท้องเฟ้อ จุกเสียด แก้พิษตานซาง นอกจากนั้นยังสามารถใช้เป็นยาขับลมในเด็กอ่อน โดยใช้ใบสดใส่เกลือเล็กน้อย บดให้ละเอียดผสมน้ำผึ้งหยอดให้เด็กอ่อนเพิ่งคลอด 2-3 หยด เป็นเวลา 2-3 วัน จะช่วยขับลมและถ่ายขี้เทา ทั้งยังใช้ใบสดทาบริเวณท้องเด็กอ่อน ช่วยลดการการท้องอืดท้องเฟ้อได้ ในผู้ใหญ่ใช้ใบกะเพราแห้งชงกับน้ำดื่มเป็นยาขับลม หากมีไข้ใช้รากกะเพราชงน้ำเดือดดื่มวันละ 3 ครั้ง อาการจะทุเลา ส่วนใหญ่ใช้กะเพราแดงทำยาเพราะมีฤทธิ์แรงกว่า

ประโยชน์ทางอาหาร ใบสด รสร้อน ใช้เป็นเครื่องเทศปรุงแต่งอาหาร เพื่อช่วยแต่งกลิ่นกลบคาว เช่น แกงป่าเนื้อหรือปลา รวมทั้งผัดเผ็ดและอื่นๆ คนไทยสมัยก่อนนิยมรับประทานแกงเลียงใบกะเพราหลังคลอดบุตร เพื่อขับลมและบำรุงธาตุให้เป็นปกติ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *