ผักกระเฉดผักคู่ครัวไทยขับเสมหะขับลมเจริญอาหาร

ผักกระเฉดผักคู่ครัวไทยขับเสมหะขับลมเจริญอาหาร ผักกระเฉดเป็นพืชพื้นเมืองของประเทศไทยที่คนไทยนิยมกินกันมานานแล้ว  ผักชนิดนี้เป็นพืชน้ำคู่กับผักบุ้ง ผักแว่น  พบได้ทั่วไป ใครพายเรือออกไปหาปลาในหนองบึงซึ่งมีน้ำนิ่งก็สามารถเก็บผักดังกล่าวมากินเป็นกับข้าวได้ ผักกระเฉดมีชื่อเรียกแตกต่างกันไปตามแต่ละภาค  ภาคเหนือเรียกว่าผักหนอง ภาคอีสานเรียกว่าผักกะเฉดน้ำ หรือกะเสดน้ำ เพราะผักกะเฉดโคก หรือผักกะเสดของคนอีสานคือผักกระถิน ภาคกลางเรียกผักกระเฉด แต่ชื่อ “เฉด” ไม่เสนาะหู  เหมือนกับจะ “เฉด” หัวใคร ผักกระเฉดจึงมีอีกชื่อหนึ่งซึ่งเป็นคำสุภาพกว่าว่า “ผักรู้นอน” เพราะใบของมันจะหุบในตอนกลางคืน

ประโยชน์ทางอาหาร คนไทยนำผักกระเฉดมาประกอบอาหาร เช่น แกงส้มผักกระเฉดที่นิยมกินช่วงอากาศเปลี่ยนจากหน้าหนาวเป็นหน้าร้อน  ผัดผักกระเฉดกับหมูสับเหมาะสำหรับคนที่ต้องการลดน้ำหนัก ยำผักกระเฉดซึ่งต้องล้างให้สะอาด  กินสดๆ ผักจะกรอบและได้วิตามินมากกว่ากินแบบลวก  นอกจากนั้นยังสามารถนำผักกระเฉดมาต้มกะทิกินกับน้ำพริกชนิดต่างๆ ได้อีก พูดได้ว่าผักกระเฉดนำมาทำอาหารได้หลายชนิด

ผักกระเฉดเป็นผักที่มีวิตามินหลายชนิด ทั้งวิตามินเอ วิตามินซี และไนอะซิน ที่จำเป็นสำหรับกระบวนการเผาผลาญสารอาหารสร้างพลังงานในร่างกาย  อีกทั้งยังมีแร่ธาตุอย่างธาตุเหล็ก แคลเซียม และฟอสฟอรัส

ประโยชน์ทางยา แพทย์แผนไทยถือเอาผักกระเฉดเป็นยาเย็น ซึ่งมีฤทธิ์ฝาดสมาน ใช้ถอนพิษได้ ทำให้ผักกระเฉดถอนฤทธิ์ยาอื่นได้ด้วย  หมอโบราณจึงให้เลี่ยงการกินผักกระเฉดร่วมกับยาอื่น  ผักกระเฉดช่วยขับเสมหะ ขับลม รักษากามโรค ลำต้นของมันหากนำมาคั้นน้ำใช้หยอดหูจะแก้อาการปวดหูได้ นอกจากนี้ยังช่วยให้เจริญอาหารและบำรุงน้ำนมด้วย

การกินผักกระเฉดอาจเป็นอันตรายได้  เพราะเคยมีผู้พบไข่พยาธิหรือที่เรียกว่าไข่ปลิงติดอยู่ตามใบ บางคนจึงไม่กินผักกระเฉด  การแก้ปัญหานี้คือต้องล้างผักกระเฉดให้สะอาด หากล้างผักกระเฉดดีๆ โดยเปิดน้ำก๊อกให้ไหลผ่านผักนานประมาณ ๒ นาที คลี่ใบออกแล้วล้างด้วยการลูบใบเพื่อความมั่นใจ เพียงเท่านี้ก็จะอร่อยกับผักกระเฉดได้อย่างปลอดภัย